De échte waarde van een EAM-systeem ontstaat niet bij de livegang, maar in de jaren daarna. Bij HHSK is dat duidelijk zichtbaar.
Tien jaar geleden investeerde het Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard (HHSK) in een nieuw EAM-systeem: Ultimo. Pragma werd geselecteerd als implementatiepartner. Het doel was helder: meer grip krijgen op onderhoud en data. De implementatie werd op tijd afgerond, data werd gemigreerd en verrijkt en medewerkers werden getraind, waarbij Pragma bewust niet alleen het hoe maar ook het waarom van het systeem heeft uitgelegd.
De werkelijke waarde ontstond in de jaren daarna, toen HHSK bleef investeren in het gebruik, beheer en de verdere ontwikkeling van het systeem. Inmiddels is de software uitgegroeid tot het centrale platform voor onderhoud, werkvergunningen, incidentenbeheer en steeds meer organisatiebrede processen.
We spraken met Henk-Jan Vochteloo (teamleider Watersystemen) en Hans van den Aker (functioneel beheerder) over hun reis, de geleerde lessen en hun blik op de toekomst.
Gefocust begonnen
De keuze om gefocust te starten en stap voor stap uit te breiden, blijkt achteraf één van de sleutels tot succes. De werkorderprocessen werden bij aanvang tot in detail uitgewerkt en er ging veel aandacht naar het opbouwen van de decompositie. Dat vertaalde zich naar een goed ingerichte EAM-omgeving. Ook mobiel werken was vanaf de start een focuspunt: HHSK was één van de eerste organisaties die Ultimo Go in gebruik nam.
Als implementatiepartner was Pragma nauw betrokken bij zowel de inrichting van het systeem als de projectorganisatie; van stuurgroep en projectgroep tot specifieke werkgroepen voor verschillende onderwerpen. Vanaf het begin is benadrukt dat implementatie slechts de eerste stap is. De echte waarde ontstaat wanneer gebruikers, organisatie en werkwijzen zich blijven ontwikkelen. Dat vraagt om meer dan alleen adoptie; het vraagt om blijvende aandacht voor eigenaarschap, kennisborging en de manier van werken.
“Zonder adoptie geen data. Zonder data geen waarde.”
Continu verbeteren
Wat begon als een systeem voor de afdelingen Watersystemen en Afvalwaterketen, is inmiddels uitgegroeid tot een HHSK-breed platform. Werkvergunningen, veiligheidsmeldingen, incidentenbeheer en een deel van vastgoedbeheer lopen vandaag de dag via Ultimo. Volgens Henk-Jan is het EAM-systeem uitgegroeid tot een centraal platform binnen de organisatie. En zo lang dit consequent onder de aandacht wordt gebracht, wordt het steeds beter.
Door software, werkwijzen en informatievoorziening in samenhang te onderhouden, blijft het platform aansluiten op de behoeften van de organisatie. Initiatieven ontstaan vaak op de werkvloer, waarbij werkvoorbereiders als keyusers een centrale rol vervullen. Zij signaleren kansen en vertalen deze naar concrete aanpassingen. Dankzij de beheerstructuur worden deze niet ad hoc opgepakt, maar zorgvuldig beoordeeld en geborgd.
Een goed voorbeeld is de planningsfunctionaliteit van Ultimo, waarmee werkorderbeheer verder is gestroomlijnd en werkzaamheden beter op elkaar worden afgestemd. Dit zorgt voor meer overzicht en efficiëntie voor werkvoorbereiders en monteurs. In combinatie met de implementatie van de HSE-module, met onder andere werkvergunningen, ontstaat een sterke samenhang tussen werkorders en veilig werken.
Een andere ontwikkeling waar Henk-Jan enthousiast over is, betreft de standaardisatie van gegevens volgens de functionele decompositie. Al bij het ontwerp en de oplevering van projecten leveren aannemers projectgegevens op volgens deze structuur. Hierdoor komt data gestructureerd binnen. “Toen we begonnen met Ultimo hadden we dat helemaal niet voor ogen. Maar deze structuur geeft zoveel houvast”, vertelt Henk-Jan. “Waar het opbouwen van een decompositie voorheen vijf dagen overtypen kostte, is dat nu via gestructureerde Excel-aanleveringen teruggebracht naar een halve dag.”
Data als basis voor besluitvorming
| Door jarenlang te investeren in betrouwbare registratie en informatiekwaliteit beschikt HHSK vandaag over data waarop gestuurd kan worden. Hierdoor kan men vertrouwen op Power BI‑dashboards en wordt informatie direct bruikbaar. Onderhoudsplanningen, kosten en prestaties zijn met één druk op de knop inzichtelijk, waardoor gesprekken met management en bestuur niet langer gebaseerd zijn op onderbuikgevoel, maar op feiten. Henk‑Jan vertelt: “Doordat we de data uit Ultimo goed voorhanden hebben, kan ik mijn verhaal in de begrotingscyclus veel makkelijker onderbouwen.” De meerjarenonderhoudsplanning rolt bovendien rechtstreeks uit Ultimo, wat het planning‑en controlproces verder verankert in de bedrijfsvoering. Zo laat HHSK zien dat de meerwaarde niet ligt in de techniek alleen, maar in het actief benutten van de beschikbare informatie. | ![]() |
“Als het bestuur bereid is een hoger risico te nemen, kan ik laten zien welk onderhoud we dan in een andere frequentie doen of schrappen. Het maakt het reproduceerbaar.”
Daarnaast wordt assetdata actief ingezet voor verbetertrajecten. Door storingen, onderhoud en prestaties te analyseren, ontstaat inzicht in terugkerende problemen bij specifieke assets. Op basis daarvan worden gerichte keuzes gemaakt, bijvoorbeeld om bepaalde typen assets uit te faseren en te vervangen door alternatieven die beter presteren. Zo groeit de waarde van het systeem doordat data niet alleen inzicht geeft, maar ook daadwerkelijk leidt tot concrete resultaten in de praktijk.
De belangrijke rol van keyuser
“De keyusers zitten als spin-in-het-web tussen diverse uitvoerende rollen en functioneel beheerders en signaleren snel wat wel of niet werkt in de praktijk. Kleine dingen worden direct opgepakt, grotere zaken worden samengevoegd en ingepland”, aldus Hans. HHSK maakt bewust tijd vrij voor deze rol, zodat keyusers voldoende ruimte hebben om optimalisaties te signaleren, gebruikers te ondersteunen en het gebruik van Ultimo verder te ontwikkelen.
Afhankelijk van hun rol worden nieuwe medewerkers opgeleid in het gebruik van het EAM-systeem op de werkvloer door een keyuser of door een functioneel beheerder. Daarnaast heeft HHSK de ambitie om voor het opleiden van medewerkers op termijn videomateriaal beschikbaar te stellen via een eigen opleidingenportaal.
Succesfactoren
Op de vraag wat de implementatie nog steeds succesvol maakt, noemt HHSK drie belangrijke factoren:
- De opnieuw vormgegeven processen en de beheerorganisatie
- Volharding in adoptie
- De flexibiliteit en schaalbaarheid van Ultimo
Deze factoren versterken elkaar. Tijdens de implementatie werd niet alleen software ingericht. Samen met Pragma bouwde HHSK aan processen, governance en een beheerorganisatie die ook na de livegang verantwoordelijkheid bleef nemen voor het gebruik, beheer en de verdere ontwikkeling van het systeem. Daardoor bleef de nieuwe werkwijze niet beperkt tot een project, maar werd deze onderdeel van de dagelijkse praktijk.
Binnen HHSK is eigenaarschap op verschillende niveaus georganiseerd, van management en teamleiders tot gebruikers en beheer. Functioneel beheerders vervullen daarbij een centrale rol als schakel tussen de dagelijkse praktijk en de verdere ontwikkeling van het systeem. Vragen, knelpunten en verbetervoorstellen worden hierdoor tijdig opgepakt en vertaald naar gerichte acties.
Ook de software zelf speelde een belangrijke rol. Zoals Hans aangeeft, is Ultimo flexibel, schaalbaar en aanpasbaar aan de processen van de organisatie. Daardoor hoefde HHSK de werkwijze niet aan te passen aan het systeem, maar kon het systeem meegroeien met de behoeften van de organisatie. Dat maakte het mogelijk om Ultimo in de loop der jaren voor steeds meer processen en afdelingen in te zetten.
Juist de combinatie van duidelijke verantwoordelijkheden, blijvende aandacht voor gebruik en een flexibel platform heeft ervoor gezorgd dat de implementatie niet eindigde bij de livegang, maar de basis vormde voor duurzame waardecreatie.
Van implementatie naar enablement
HHSK laat zien dat de waarde van een EAM-implementatie niet wordt bepaald door een succesvolle livegang alleen. De basis die tijdens het project is gelegd, wordt nog steeds actief gebruikt, onderhouden en verder uitgebouwd.
Richard Gevers, destijds projectleider namens Pragma, benadrukte al tijdens de implementatie dat een succesvolle implementatie niet stopt bij de livegang: “Go-live is juist het startpunt. In het project en bij de gebruikerstrainingen lag onze focus niet alleen op het hoe, maar vooral op het waarom. Succes wordt uiteindelijk niet bepaald door een werkende applicatie, maar door de mate waarin medewerkers het systeem daadwerkelijk gebruiken, processen worden aangepast en het management stuurt op de beschikbare informatie.”
Danny Hendrickx, die eveneens namens Pragma betrokken was bij de implementatie, ziet daarin een belangrijke verklaring voor het succes. “Wat dit project typeert, is dat die aandacht nooit is weggeëbd. HHSK heeft vanaf het begin geïnvesteerd in verandermanagement, managementbetrokkenheid en een sterke beheerorganisatie. Daardoor bleef de nieuwe werkwijze niet beperkt tot een implementatieproject, maar werd deze verankerd in de organisatie. Met betrokken keyusers en functioneel beheerders die dicht op de werkvloer staan, blijft het systeem aansluiten op de behoeften van de organisatie en kan het meegroeien met nieuwe ontwikkelingen.”
Dat sluit aan bij wat vaak wordt omschreven als enablement: zorgen dat een organisatie ook na de implementatie in staat blijft om blijvend waarde uit een systeem te halen. Niet elke organisatie heeft daarvoor alle kennis, capaciteit en rollen zelf in huis. Pragma ondersteunt klanten daarom ook na de implementatie op uiteenlopende manieren, van functioneel beheer en support tot optimalisatie, doorontwikkeling en strategisch advies. Op die manier blijft de organisatie waarde halen uit haar EAM-platform, ook wanneer behoeften en omstandigheden veranderen.
“Met de implementatie legden we het fundament. De echte waarde ontstond in de jaren daarna.”
Doorontwikkeling als volgende stap
Nu staat HHSK aan de vooravond van een nieuwe fase waarin de aandacht verschuift naar de verdere ontwikkeling van assetmanagement. Op de roadmap staan onder meer een organisatiebrede Lange Termijn Asset Management Planning (LTAP), een afgeschermde omgeving voor aannemers en de koppeling met GIS. Daarmee bouwt HHSK voort op het fundament dat tijdens de implementatie is gelegd en steeds verder is versterkt.
Het belang van een goed ingericht EAM-systeem neemt daarbij alleen maar toe. Door de krapte op de arbeidsmarkt wordt het steeds belangrijker om kennis, werkwijzen en besluitvorming goed vast te leggen en toegankelijk te maken voor gebruikers.
“Vroeger konden we leunen op mensen die twintig jaar bij de organisatie bleven en heel veel kennis hadden. Precies die kennis moet in het systeem zitten.”
Ook de ontwikkelingen rondom AI bieden nieuwe mogelijkheden, die nader onderzocht moeten worden. De verwachting is dat EAM-software zich ontwikkelt van digitale registratie van assets, onderhoud en werkzaamheden naar een actieve assistent die gebruikers helpt om sneller en beter onderbouwde keuzes te maken. AI speelt daarin een belangrijke rol. Maar die toegevoegde waarde staat of valt met de kwaliteit van de onderliggende data.
HHSK is daarvoor goed gepositioneerd. De organisatie beschikt over een stevige basis om ook de volgende stap in de ontwikkeling van EAM te zetten. Daarmee bouwt zij voort op een aanpak waarin technologie, mensen en werkwijzen elkaar versterken.
Ook meer waarde halen uit EAM?
Denkt u dat er meer waarde uit uw EAM-software gehaald kan worden? Wij bespreken graag hoe Pragma kan ondersteunen bij beheer, optimalisatie en verdere ontwikkeling van uw EAM-omgeving.


